کمبود مس

معرفی بیماری
مس یک ماده معدنی ضروری است که در تشکیل گلبول‌های قرمز، جذب آهن، عملکرد سیستم عصبی، تولید ملانین (رنگدانه پوست و مو) و سنتز کلاژن و الاستین نقش دارد. کمبود مس نادر است، اما می‌تواند ناشی از دریافت ناکافی از رژیم غذایی، سوءجذب (بیماری‌های گوارشی، جراحی بای‌پس معده)، مصرف زیاد روی (که جذب مس را مهار می‌کند) و بیماری‌های ژنتیکی (بیماری منکس) باشد. علائم شامل کم‌خونی هیپوکرومیک (مقاوم به آهن)، خستگی و ضعف، اختلالات عصبی (بی‌حسی و گزگز دست و پا، اختلال تعادل)، کاهش تراکم استخوان (پوکی استخوان)، مشکلات پوستی و مو (ریزش مو، شکنندگی)، کاهش سیستم ایمنی و زود سفید شدن موها است.

علائم و عوامل خطر

علائم: کم‌خونی (که به آهن درمانی پاسخ نمی‌دهد)، خستگی و ضعف، بی‌حسی و گزگز در دست‌ها و پاها (نوروپاتی)، اختلال تعادل و راه رفتن، کاهش تراکم استخوان، ریزش مو و شکنندگی آن، زود سفید شدن موها، شکنندگی رگ‌ها (کبودی آسان)
عوامل خطر: رژیم غذایی کم‌بهره از مس، مصرف زیاد روی (مکمل‌ها یا رژیم غذایی با روی بالا)، بیماری‌های گوارشی (سلیاک، کرون، کولیت)، جراحی بای‌پس معده، بیماری‌های ژنتیکی (بیماری منکس)، مصرف طولانی آنتی‌اسیدها


منابع غذایی و جذب
بهترین منابع غذایی مس شامل جگر (غنی‌ترین منبع)، صدف‌های دریایی (به‌ویژه صدف خوراکی)، مغزها (بادام هندی، گردو)، دانه‌ها (تخمه آفتاب‌گردان، کنجد)، حبوبات (عدس، لوبیا)، شکلات تلخ، قارچ و غلات کامل (گندم کامل، جو) هستند. جذب مس با مصرف هم‌زمان پروتئین (گوشت، تخم‌مرغ) افزایش می‌یابد و با مصرف زیاد روی، ویتامین C (در مقادیر بالا) و فیتات‌ها (سبوس) کاهش می‌یابد.

مواد غذایی مفید

جگر (گوساله، گوسفند)
صدف‌های دریایی: صدف خوراکی، میگو
مغزها: بادام هندی، گردو
دانه‌ها: تخمه آفتاب‌گردان، کنجد
حبوبات: عدس، لوبیا، نخود
شکلات تلخ (به‌مقدار کم)
قارچ
غلات کامل